ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΜΜΕ

Στόχος του κύκλου μαθημάτων είναι αφενός η ενημέρωση για μεγάλα και κρίσιμα σύγχρονα προβλήματα, όπως το πλαίσιο και η ιδεολογία της διατηρήσεως της παγκόσμιας και ιδιαίτερα της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, κι αφετέρου η σχέση της τέχνης με την ιστορία και την κοινωνία. Παράλληλα, εξετάζεται ο ρόλος των MME στη διαφύλαξη της πολιτιστικής μνήμης. Θέματα με τα οποία ασχολείται ο εν λόγω κύκλος σεμιναριακών μαθημάτων είναι: H έννοια της συντήρησης και διάσωσης της παγκόσμιας ιστορικής μνήμης στη σύγχρονη κοινωνία. Η προστασία της πολιτιστικής μνήμης, ιδιαίτερα των βιομηχανικά ανεπτυγμένων περιοχών του πλανήτη μετά το 1960. Η ανάπτυξη των βασικών εννοιών και αρχών και αναφορά σε διεθνείς χάρτες και συμβάσεις (UNESCO, Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κ.ά.).

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η τέχνη αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του παγκόσμιου πολιτισμού στην ιστορική του διαχρονία αλλά και βασικό δίαυλο επικοινωνίας, καθώς, στις διάφορες συνιστώσες της, διαθέτει τα εκφραστικά μέσα αναπαράστασης εμπειριών, ιδεών και συναισθημάτων. Στο πλαίσιο αυτό, ανιχνεύεται η επικοινωνιακή διάσταση της τέχνης σε ζητήματα που αφορούν:
1. στις εκφραστικές και λειτουργικές ανάγκες της καλλιτεχνικής δημιουργίας
2. στην σχέση της με την κοινωνία, την αισθητική, την ιδεολογία, την πολιτική και την οικονομία
3. στην πολιτισμική ταυτότητα, ετερότητα ή προσομοίωση.
Ο επικοινωνιακός και διαμεσολαβητικός ρόλος της εικαστικής, και όχι μόνο, έκφρασης διακριβώνεται μέσα από την διερεύνηση σημαντικών καλλιτεχνικών περιόδων και την ανάγνωση έργων – σταθμών της ιστορίας της τέχνης.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Ο κύκλος των σεμιναριακών μαθημάτων επιχειρεί να προσεγγίσει τη χρήση του πολιτισμού μίας χώρας μέσα από το πρίσμα των διεθνών σχέσεων της, ως μέσον προβολής, βελτίωσης της εικόνας της και σύσφιξης των σχέσεων με τους άλλους λαούς. Εξετάζονται οι όροι, το διεθνές περιβάλλον και οι προκλήσεις, η «σύγκρουση των πολιτισμών», οι εκφάνσεις της διεθνούς πολιτιστικής διπλωματίας, η ελληνική πολιτιστική διπλωματία.

ΛΑΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Η θεματική ενότητα ‘Λαϊκός πολιτισμός’ συγκροτεί μία σειρά σεμιναριακών μαθημάτων διάρκειας 21 ωρών και εστιάζεται στην παρουσίαση και μελέτη θεμάτων πολιτισμού, λαϊκής παράδοσης, τουριστικής πολιτικής και αναπτυξιακής αξιοποίησης. Οι θεματικές ενότητες περιλαμβάνουν σειρά σεμιναριακών μαθημάτων, επισκέψεις σε χώρους τέχνης και πολιτιστικά κέντρα, εργαστήρια σε χώρους πολιτισμικού ενδιαφέροντος και προσκλήσεις-ομιλίες διακεκριμένων προσωπικοτήτων τού ακαδημαϊκού και καλλιτεχνικού χώρου.

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ

Στόχος του σεμιναριακού μαθήματος είναι η επαφή των εκπαιδευόμενων με την μελέτη της σύγχρονης ιστορίας και των δρωμένων, τα οποία λαμβάνουν χώρα στους αρχαιολογικούς τόπους (θέατρα, ναοί, μνημεία κ.α.) της Αττικής, υπό το πρίσμα της τουριστικής ανάπτυξης και με βάση την πολιτισμική αξία τους και την διεθνή τους εμβέλεια. Οι εκπαιδευόμενοι μέσα από μια διττή οπτική του «τουρίστα/ επισκέπτη» και του «πολίτη/ διαχειριστή» ωθούνται στην δημιουργία ενός project, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στα πλαίσια της διδασκαλίας, και το οποίο θα προσπαθήσει να αναδείξει νέες οπτικές στην προβολή και διαχείριση των χώρων και των δρωμένων που τελέστηκαν ή που ακόμα τελούνται-παρουσιάζονται σε αυτούς.

ΠΟΛΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΙ

Στη σειρά αυτή των σεμιναριακών μαθημάτων θα παρουσιαστούν βασικά στοιχεία της φυσιογνωμίας σύγχρονων μεγαλουπόλεων σε συνάρτηση με τον πολιτισμό της χώρας στην οποία ανήκουν. Μέσα από την ανάλυση των ηθών και των μορφών συμπεριφοράς (που αφορούν π.χ. τη χρήση του ιδιωτικού και δημόσιου χώρου, την ένδυση, τη διατροφή, τους τρόπους διασκέδασης κτλ) θα αναφανούν τα σημεία στα οποία συγκλίνουν ή αποκλίνουν οι παραδόσεις και οι αξίες διαφορετικών κοινωνικών ή και εθνοτικών ομάδων. Στόχος του σεμιναριακού μαθήματος είναι να προσφέρει τους σπουδαστές τις γνώσεις ώστε να μπορούν να ανιχνεύσουν τις διαδικασίες πολιτισμικής μεταβολής οι οποίες συντελούνται στις πόλεις του σύγχρονου δυτικού κόσμου.

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Ο Θρησκευτικός τουρισμός γνωρίζει σημαντική ανάπτυξη άνθηση τα τελευταία χρόνια στηρίζοντας έτσι τις εθνικές οικονομίες των χωρών που τον ευνοούν. Κι αυτό γιατί είναι σαφές πως η συστηματική εκμετάλλευσή του δημιουργεί οικονομικό προϊόν. Η οικονομική αξιοποίηση του θρησκευτικού τουρισμού επιφέρει πολλαπλασιαστικά οφέλη για την περιοχή υποδοχής και στην πράξη αποτελεί εναλλακτική μορφή τουρισμού. Στόχος του σεμιναριακού μαθήματος είναι αφενός η κατανόηση του θρησκευτικού τουρισμού, κι αφετέρου η προβολή κι η τουριστική αξιοποίηση και διαχείριση των θρησκευτικών χώρων και δρωμένων.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ

Το σεμιναριακό αυτό μάθημα εισάγει τους/τις σπουδαστές/τριες στο πολυεπιστημονικό πεδίο που σχετίζεται με (α) τις διαπροσωπικές και τις κοινωνικές επικοινωνίες και σχέσεις (β) τη συγκρότηση των (ατομικών, κοινωνικών και συλλογικών) ταυτοτήτων, (γ) τις συγκρούσεις σε επίπεδο ενδοπροσωπικό, διαπροσωπικό και συλλογικό και (δ) τη διαχείριση των συγκρούσεων.

ΠΡΟΒΟΛΗ ΚΑΙ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Στο σεμιναριακό αυτό μάθημα εστιάζουμε σε θέματα στρατηγικής επικοινωνίας ενός τουριστικού προϊόντος. Εξετάζονται συγκεκριμένα τουριστικά προϊόντα και ο τρόπος προώθησής τους ως μελέτες περίπτωσης ενώ σχολιάζεται ο τρόπος χρήσης των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας καθώς και των Κοινωνικών Μέσων. Εξετάζονται η ταξιδιωτική βιομηχανία, η προβολή ενός τόπου ως προορισμού και η διαφήμιση των ταξιδιωτικών εμπειριών ως τουριστικά προϊόντα. Η προβολή και η αξιοποίηση του πολιτιστικού και κοινωνικού κεφαλαίου αλλά και του φυσικού περιβάλλοντος ενός τόπου καθώς και των ανθρώπων και των ταξιδιωτικών εμπειριών αποτελούν σημαντικό μέρος της στρατηγικής τουριστικής προβολής, της ταξιδιωτικής επικοινωνίας και μέρος της ταξιδιωτικής δημοσιογραφίας. Επιπλέον, συμβάλλουν όχι μόνο στην ελκυστικότητα ενός τόπου ως προορισμού μέσα από τη δημιουργία της εικόνας του, της ταυτότητάς του και την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων που τον ‘ζωντανεύουν’ αλλά συνεισφέρουν και στην καλλιέργεια της (προ)διάθεσης για επανεπίσκεψη. Οι στόχοι είναι: η κατανόηση και ορθή χρήση των εργαλείων της επικοινωνίας για την προβολή ενός τουριστικού προϊόντος, η μελέτη επιτυχημένων πρακτικών από τον διεθνή και ελληνικό χώρο, η αποτελεσματική χρήση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας καθώς και των Κοινωνικών Μέσων για την προβολή ενός τουριστικού προϊόντος.

ΓΛΩΣΣΑ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η (ελληνική) γλώσσα μελετάται ως σύνολο συστηματικά επαναλαμβανόμενων χρήσεων που υιοθετούν οι ομιλητές μέσα σε δεδομένα κοινωνικά συμφραζόμενα αλλά και ως αυτόνομο σημειωτικό σύστημα (φυσική γλώσσα). Συγκεκριμένα, μελετάται, στο πλαίσιο της νεοελληνικής κοινωνίας, η σχέση της γλώσσας με τη μαζική επικοινωνία και ενημέρωση, την πολιτική και την ιδεολογία, την εθνικότητα, την κοινωνική τάξη, το φύλο, την ηλικία, την ταυτότητα. Παράλληλα, αναλύονται όψεις της νέας ελληνικής που συνδέονται άμεσα με τη δημόσια χρήση της, όπως, για παράδειγμα, οι γραμματικές και τα λεξικά της νέας ελληνικής, η ορθογραφία και το γλωσσικό λάθος, τα ξένα δάνεια και οι νεολογισμοί, τα λαϊκά και τα λόγια στοιχεία.

ΔΗΜΟΦΙΛΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ

Το σεμιναριακό αυτό μάθημα αναφέρεται στους τρόπους προσέγγισης και μελέτης της σύγχρονης μαζικής κουλτούρας σύμφωνα με τις νεότερες θεωρήσεις και έρευνες των πολιτισμικών σπουδών και της κοινωνιολογίας των ΜΜΕ και της κατανάλωσης. Στο πλαίσιο αυτό η δημοφιλής κουλτούρα διερευνάται μακριά από τις εύκολες γενικεύσεις-κατηγορίες περί χειραγώγησης και παθητικοποίησης του κοινού στο οποίο απευθύνεται. Η συνθετότητα και ο πλουραλισμός των σύγχρονων δημοφιλών προτύπων, οι παγκοσμιοποιημένες πρακτικές κατανάλωσης και οι ρευστές και υβριδικές ταυτότητες που καλλιεργούν, η κατάρρευση των αυστηρών διακρίσεων μεταξύ υψηλής και χαμηλής τέχνης γίνονται το βασικό πεδίο πραγμάτευσης του σεμιναριακού μαθήματος. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο τουριστικό φαινόμενο ως μια ειδική περίπτωση της δημοφιλούς κουλτούρας και τις διάφορες επιρροές που έχει σε εθνικές ή υπερεθνικές πολιτισμικές πρακτικές.

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το σεμιναριακό αυτό μάθημα διερευνά τις έννοιες του πολιτισμού και της διαφήμισης όχι στην αντιπαραβολή αλλά στο συσχετισμό τους. Μελετά, δηλαδή, το ερώτημα του κατά πόσο η διαφήμιση απηχεί και ενισχύει συγκεκριμένα πολιτισμικά και κοινωνικά πρότυπα αλλά και το κατά πόσο η ίδια η διαφημιστική πρακτική μπορεί να ειδωθεί ως μια μορφή τέχνης. Από την άλλη μεριά το σεμιναριακό μάθημα εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους η διαφήμιση μπορεί να ενεργοποιηθεί για την προώθηση όχι μόνο κατεξοχήν εμπορικών προϊόντων αλλά και πολιτισμικών αγαθών, γεγονότων και εκδηλώσεων. Στο πλαίσιο αυτών των δύο μεγάλων πεδίων πραγμάτευσης της σχέσης πολιτισμού και διαφήμισης, εξετάζονται συγκεκριμένα ιστορικά παραδείγματα, στρατηγικές και συναρτώμενες κοινωνικές προσδοκίες καθώς και επιτυχημένες τεχνικές προώθησης πολιτιστικών προϊόντων.

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Το σεμιναριακό μάθημα παρουσιάζει και αναλύει έναν ιδιαίτερα σημαντικό τομέα της μαζικής επικοινωνίας, τις βιομηχανίες του πολιτισμού ή – όπως έχει επικρατήσει να λέγονται σχετικά πρόσφατα – τις πολιτιστικές και δημιουργικές βιομηχανίες. Εξετάζει τις οικονομικές και πολιτικές διαστάσεις του συστήματος των πολιτιστικών βιομηχανιών, τις βασικές τους κατηγορίες, τα ιδιότυπα χαρακτηριστικά τους, τα βασικά επιχειρηματικά μοντέλα που υιοθετούν, αλλά και τους τρόπους με τους οποίους μεταβάλλονται στη διάρκεια του εικοστού αιώνα, καθώς προς το τέλος τους τίθενται τελικά στο επίκεντρο της λεγόμενης κοινωνίας της γνώσης και της πληροφορίας, με αποτέλεσμα να παγιωθεί η θέση τους ως βασικών διαχειριστών της δημιουργικότητας και της καινοτομίας. Το σεμιναριακό μάθημα παρουσιάζει και αναλύει, επίσης, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των προϊόντων και των υπηρεσιών που παράγουν οι πολιτιστικές/δημιουργικές βιομηχανίες, τους τρόπους με τους οποίους «κατασκευάζουν» το κοινό τους, τις στρατηγικές που ακολουθούν και την ειδική πολιτική και οικονομική σημασία που αποκτούν, σε ένα περιβάλλον όπου γίνεται όλο και πιο έντονη η σύγκλιση ανάμεσα στην επικοινωνία, την τεχνολογία, την ψυχαγωγία, την εκπαίδευση, τη γνώση και την πληροφορία.

ΜΜΕ & ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ

Με το σεμιναριακό αυτό μάθημα επιδιώκουμε να δώσουμε τις γνώσεις στους/στις συμμετέχοντες /ουσες σχετικά με νομοθετικές ρυθμίσεις που έγιναν τις τελευταίες δεκαετίες στην Ελλάδα σχετικά με τα δύο φύλα (θέση της Γυναίκας στην Οικογένεια, Εργασία, Νομοθετικές ρυθμίσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση). Επιπλέον, θα τονισθούν βασικά θεωρητικά ζητήματα που αφορούν το φύλο (βιολογικό –sex- και κοινωνικό –gender-: Κοινωνιολογική και Πολιτική προσέγγιση), και θα αναλυθεί ο ρόλος των ΜΜΕ για τα ζητήματα που αφορούν το Φύλο (απεικόνιση της Γυναίκας στις τηλεοπτικές σειρές – Διαφημίσεις). Θα επικεντρωθεί το ενδιαφέρον σε θέματα Τέχνης (Κινηματογράφος, Θέατρο, Μουσική, Φωτογραφία, Λογοτεχνία, Ποίηση και Λαϊκή Παράδοση). Πιο αναλυτικά, στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας προβληματισμός μεταξύ των συμμετεχόντων/ουσών σχετικά με τις σεξιστικές προκαταλήψεις στους διάφορους κοινωνικούς τομείς όπως π.χ. στην Πολιτική και στον Αθλητισμό.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Στο σεμιναριακό αυτό μάθημα εστιάζουμε σε μια δέσμη πολιτιστικών εκδηλώσεων και θεματικών, πρώτον, όπως αναπτύχθηκαν και εκδιπλώνονται στον ευρωπαϊκό χώρο και, δεύτερον, το όπως γνωστοποιούνται, ευρύτερα και δη πανευρωπαϊκά. Κατά πόσο επικοινωνούνται αποτελεσματικά τα σημαντικά πολιτιστικά γίγνεσθαι; Εφόσον αυτό δεν συμβαίνει επαρκώς ποια είναι τα εμπόδια; Οι υπό εξέταση μορφές πολιτιστικής έκφρασης διακρίνονται ή είναι χαρακτηριστικές των ευρωπαϊκών χωρών όπου αναπτύχθηκαν ή συμπυκνώνουν το ιδιαίτερο ευρωπαϊκό πολιτιστικό αποτύπωμα, σε αντιδιαστολή από άλλα μέρη του πλανήτη. Στη δέσμη αυτή συμπεριλαμβάνουμε κυρίως σύγχρονες, αλλά και διαχρονικές ή ιστορικές πολιτιστικές εκφράσεις. Αναδεικνύουμε για παράδειγμα το φαινόμενο του ‘ευρωπαϊκού κινηματογράφου’, το νέο θεσμό των ‘πολιτιστικών πρωτευουσών’, τα μουσικά φεστιβάλ και τα φεστιβάλ θεάτρου. Παρουσιάζουμε επίσης τις ιδιότυπες τοπικές ή εθνικές εκδηλώσεις, την ιστορία και τη σπουδαιότητά τους όπως: ‘τα καρναβάλια’ (το καρναβάλι της Βενετίας διαχρονικά και δια μέσου της τέχνης), τα φεστιβάλ μπύρας (κεντρική Ευρώπη), τα φεστιβάλ των γιορτών του μεσοκαλόκαιρου (Σκανδιναβία) ή τις ταυρομαχίες της Παμπλόνα και το Φλαμένκο της Ισπανίας. Εδώ, συγκαταλέγουμε επίσης τα σημαντικά Ευρωπαϊκά μουσεία και μνημεία, καθώς και κατά τόπους ιδιαίτερες ‘παραδόσεις’. Επίσης, τις μη-εμπορικές αθλητικές εκδηλώσεις. Εξετάζουμε τους τρόπους που επικοινωνούνται ανάλογες θεματικές, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, από τα σύγχρονα ΜΜΕ, αλλά και τις νέες τάσεις στο επικοινωνιακό γίγνεσθαι. Γίνονται ανάλογες εκδηλώσεις κοινό κτήμα σε μη τοπικούς πληθυσμούς; Οδηγούν σε νέο πολυπολιτισμικό αμάλγαμα; Εστιάζουμε, επίσης, στους τρόπους που οι εκδηλώσεις αυτές ασκούν πανευρωπαϊκό ενδιαφέρον, έλξη και γοητεία, δημιουργώντας έτσι νέες τάσεις και τεκταινόμενα.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Πολιτιστικός τουρισμός και βιώσιμη τοπική ανάπτυξη. Είδη πολιτιστικού τουρισμού και πολιτιστικών αποθεμάτων. Έρευνα και τυπολογία του πολιτιστικού τουρίστα. Αρχές και εφαρμογές πολιτιστικού σχεδιασμού σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Έννοια και εφαρμογή της ‘δημιουργικής πόλης’. Ψηφιακά μέσα και στρατηγική επικοινωνίας του πολιτιστικού τουρισμού. Πρότυπες πρακτικές σε Ελλάδα και Ευρώπη της αξιοποίησης του πολιτιστικού τουρισμού για αστική αναβίωση και τοπική/περιφερειακή ανάπτυξη.

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Το σεμιναριακό αυτό μάθημα, το οποίο περιλαμβάνει 5 ενότητες, έχει ως βασικό σκοπό την εξοικείωση των ωφελούμενων με θέματα τα οποία αφορούν στην Ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου (20ος αιώνας). Πιο συγκεκριμένα, στην πρώτη και στη δεύτερη ενότητα εξετάζεται η γέννηση του κινηματογραφικού φαινομένου στη χώρα μας και η εξέλιξή του με ειδική επικέντρωση στην ελληνική Κοινωνιολογία του Κινηματογράφου (παραγωγή/διανομή/εκμετάλλευση), στα δημοφιλή κινηματογραφικά είδη και στην πολιτισμική λειτουργία τους στη δεκαετία του 1960. Η τρίτη ενότητα εστιάζεται στην καθυστερημένη εμφάνιση του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου (δεκαετία 1970) και τα κύρια χαρακτηριστικά του. Επίσης, εξετάζεται η προσαρμογή της αφηγηματικής / μορφολογικής ιδιολέκτου του στην επόμενη δεκαετία, καθώς και η υποχώρησή της με τη βραχύβια επικράτηση της ελληνικής βιντεοπαραγωγής σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο πολιτισμικό, οπτικοακουστικό και κοινωνικοπολιτικό πεδίο. Στόχος της επόμενης ενότητας είναι η εξέταση της ιστορίας του ελληνικού ντοκιμαντέρ στην Ελλάδα, των εκπροσώπων και του εθνογραφικού περιεχομένου του. Επίσης, θα εξεταστούν ζητήματα που αφορούν στην αναπαράσταση και στην πολιτισμική ταυτότητα. Τέλος, στην πέμπτη ενότητα, θα πραγματοποιηθεί σύνδεση του κινηματογραφικού με ζητήματα αισθητικής, αφηγηματολογίας, κριτικής, ιδεολογίας και με τις ποικίλες πτυχές της δημοφιλούς κουλτούρας.

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΦΗΓΗΣΗ

Μέσα από λογοτεχνικές αφηγήσεις θα δούμε την ιστορία του προσώπου και του τόπου. Πως η λογοτεχνία μπορεί παραδειγματικά να αφηγείται ιστορικά γεγονότα για τις χαμένες πατρίδες, τον ξεριζωμό των Ελλήνων, τους εμφυλίους πολέμους; Πως η προσωπική μαρτυρία γίνεται κατάθεση του τραύματος του ενός προσώπου; Και πως από την ατομική πορεία του ενός μπορούμε να δούμε την πορεία ενός τόπου; Αναφερόμενοι σε κάποιους σταθμούς από την αρχαιότητα μέχρι τη μεταπολίτευση θα δούμε – μέσα από κείμενα – τις σημασίες της αφήγησης, της μνήμης και της επιστροφής στο παρελθόν, προκειμένου να στοχαστούμε το παρόν και το μέλλον.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Αυτό το σεμιναριακό μάθημα θα δώσει στους συμμετέχοντες την δυνατότητα να προσεγγίσουν την κουλτούρα της ιστορικής μνήμης που αφορά στην διαχείριση της δημόσιας Ιστορίας εκτός των καθιερωμένων χώρων της επιστημονικής ιστορικής έρευνας. Δηλαδή να προβληματιστούν αναφορικά με τον τρόπο διαμεσολάβησης της Ιστορίας στο ευρύ κοινό από μέσα μαζικής ενημέρωσης, επετειακές εκδηλώσεις, μουσεία ή «ιστορικές» ταινίες, των οποίων η ερμηνεία της Ιστορίας συχνά επηρεάζει την πολιτική επικαιρότητα, αφού γίνεται αντικείμενο δημοσίων αντιπαραθέσεων με αλλότρια κίνητρα και στόχους.

ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Στόχος του συγκεκριμένου σεμιναριακού μαθήματος είναι η διερεύνηση των όψεων της θεατρικής θεωρίας και πράξης (με αφετηρία και έμφαση -αλλά όχι αποκλειστικά- στο τραγικό φαινόμενο) μέσα στα πλαίσια της ανθρώπινης ιστορίας. Ξεκινώντας από το ζήτημα της αντίληψης (τι είναι τραγωδία, δράμα, κωμωδία κλπ. γενικά και για τον καθένα ξεχωριστά) θα προσπαθήσουμε να δούμε πώς αλλάζουν οι έννοιες στο χρόνο και το χώρο, όχι μόνο ως προς το πώς εκφράζονται ή αναπαρίστανται αλλά και πώς γίνονται αντιληπτές, πώς εννοούνται και, τελικά, πώς εκφράζουν/περιγράφουν την ανθρώπινη κατάσταση. Καθώς πρόκειται για έννοιες που ξεκινούν από την τέχνη (θέατρο) ζητούμενο είναι, τελικά, μεταξύ άλλων, ο ορισμός τους έξω από αυτήν. Τι είναι η τραγωδία, το δράμα, η κωμωδία (και όχι μόνο) στην τέχνη και πώς μετασχηματίζονται όχι μόνο μέσα της αλλά και έξω από αυτήν.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Η αναγνώριση της οικονομικής αξίας της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι αναγκαία σήμερα στη χώρα μας για δύο λόγους. Πρώτον, γιατί η χώρα ευρίσκεται σε περίοδο βαθιάς κρίσης χρέους και ύφεσης, επομένως η αξιοποίηση όλων των αναπτυξιακών δυνατοτήτων είναι ανάγκη και υποχρέωση. Δεύτερον, γιατί η διεθνής εμπειρία αποδεικνύει ότι η πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να αποτελέσει μοχλό οικονομικής ανάπτυξης, απασχόλησης και ευημερίας δίνοντας λύση στο αναπτυξιακό και το περιφερειακό πρόβλημα της χώρας μας.
Η διεθνής εμπειρία μπορεί να συνοψισθεί με τρία συμπεράσματα. Πρώτον, η πολιτιστική κληρονομία έχει οικονομική αξία. Η άρνηση αυτής της πραγματικότητας στερεί τις κοινωνίες από ένα σημαντικό αναπτυξιακό πόρο και ταυτόχρονα οδηγεί σε απαξίωση και καταστροφή την ίδια την πολιτιστική κληρονομιά λόγω αδυναμίας των προϋπολογισμών να φέρουν το χρηματοοικονομικό βάρος της συντήρησης. Δεύτερον, στις σύγχρονες αντιλήψεις για την οικονομική ανάπτυξη η πολιτιστική κληρονομιά αναγνωρίζεται ταυτόχρονα ως ατμομηχανή, αλλά και ως καταλύτης ανάπτυξης. Η πρόκληση είναι η επιτυχής ένταξη της χρήσης της πολιτιστικής κληρονομιάς στο οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον με ένα αποτελεσματικό πλαίσιο διαχείρισης της αλλαγής. Τρίτον, η διεθνής εμπειρία είναι πλούσια σε παραδείγματα όπου η επιτυχής εφαρμογή της νέας αυτής προσέγγισης στην αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς αντέστρεψε την παρακμή και οδήγησε σε οικονομική και κοινωνική ανασυγκρότηση. Ιδιαίτερα σημαντική είναι στο σημείο αυτό η εμπειρία από τη συνεργασία δημοσίων και ιδιωτικών φορέων στον κοινό σκοπό.

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Το σεμιναριακό αυτό μάθημα προσπαθεί να περιγράψει τον τρόπο με τον οποίο στη σύντομη ζωή του ο κινηματογράφος έχει επιχειρήσει να αποδώσει πτυχές της ιστορίας και να προωθήσει σε εθνικό και διεθνές επίπεδο συγκεκριμένες όψεις του πολιτισμού. Ειδικότερα θα αναλυθούν ταινίες με ιστορικό, αλλά και πολεμικό περιεχόμενο. Η αναπαράσταση της ιστορίας και ειδικά του πολέμου χρησιμοποιήθηκε από όλες σχεδόν τις εθνικές κινηματογραφίες με στόχο την κατασκευή κοινωνικής συναίνεσης. Το μάθημα αυτό θα ερευνήσει την μετάλλαξη του κινηματογραφικού αυτού είδους σε σχέση με τα ιστορικά, πολιτιστικά και κοινωνικά δεδομένα τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα. Θα αναλυθεί η περίοδος του ψυχρού πολέμου και η κυριαρχία του αμερικανικού μοντέλου παραγωγής διεθνώς. Παράλληλα και σε σχέση με την ελληνική παραγωγή θα εξεταστεί η περίπτωση του ελληνικού κινηματογράφου της περιόδου της δικτατορίας των συνταγματαρχών, με επίκεντρο πάντα την έξαρση της παραγωγής ιστορικών και πολεμικών κινηματογραφικών ταινιών, αλλά και την προβολή της χώρας μέσα από την εθνική κινηματογραφία, αλλά και παραγωγές του εξωτερικού από τη δεκαετία του 50’ και μέχρι σήμερα. Τα ερωτήματα που θέτει αυτή η συζήτηση, αφορούν στο ρόλο του κινηματογράφου ως διδακτικού μέσου και ως εργαλείου πολιτιστικής προώθησης, στις πολλαπλές ζωές συγκεκριμένων κινηματογραφικών έργων, αλλά και την εργαλειοποίηση της ίδιας της ιστορίας μέσω της κινηματογραφικής αναπαράστασής της.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Στόχος του σεμιναριακού μαθήματος είναι η συνοπτική μελέτη της νομοθετικής διαδικασίας , των ξένων επιρροών και των εσωτερικών μηχανισμών που διαμόρφωσαν το εκπαιδευτικό σύστημα από τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους και μετά. Εξετάζεται η μετάβαση από την εκπαίδευση των Ελλήνων στο πλαίσιο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στο πλαίσιο του Ελληνικού κράτους και από τη σημαντική παράδοση των εκπαιδευτικών θυλάκων στη συγκρότηση κεντρικού εκπαιδευτικού συστήματος. Θα διερευνηθεί ενδελεχώς η σημασία του εκπαιδευτικού συστήματος στη διαμόρφωση του νεοελληνικού πολιτισμού.

ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ

Το σεμιναριακό μάθημα εστιάζεται στην εξέλιξη του Ελληνικού Πολιτισμού και της Ελληνικής Ταυτότητας εκτός των Ελλαδικών συνόρων από τον 19ο έως και τον 21ο αιώνα. Πιο συγκεκριμένα, οι ενότητες του μαθήματος εστιάζουν στα κάτωθι:

• Ελληνικός Πολιτισμός και Ταυτότητες στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου (Πόντος, Σμύρνη, Κωνσταντινούπολη, Καππαδοκία, Λίβανος, Ισραήλ, Συρία)
• Ελληνικός Πολιτισμός και Ταυτότητες στην Αφρικανική Ήπειρο (Αίγυπτος, Λιβύη, Νότια Αφρική, Αιθιοπία, Τανζανία)
• Ελληνικός Πολιτισμός και Ταυτότητες στην Ευρώπη (Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Βέλγιο, Ιταλία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ουκρανία, Αλβανία, Ρουμανία)
• Ελληνικός Πολιτισμός και Ταυτότητες στη Βόρεια Αμερική (ΗΠΑ, Καναδάς)
• Ελληνικός Πολιτισμός και Ταυτότητες στη Νότια Αμερική (Αργεντινή, Βραζιλία, Βενεζουέλα, Ισημερινός, Μεξικό, Νικαράγουα, Περού, Χιλή,)
• Ελληνικός Πολιτισμός και Ταυτότητες στην Ωκεανία (Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

Οι πολιτισμικές τεχνολογίες αποτελούν τα τελευταία χρόνια βασικό εργαλείο προβολής και αξιοποίησης του πολιτιστικού αποθέματος κάθε χώρας ενώ ταυτόχρονα αποτελούν βασικό εργαλείο δημιουργίας για τους ανθρώπους του πολιτισμού. Ο προβληματισμός για τον τρόπο αξιοποίησης του πολιτιστικού αποθέματος αλλά και της πολιτιστικής δημιουργίας στο σύγχρονο ψηφιακό παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον αποτελεί βασικό σημείο συζήτησης ανάμεσα στους πολιτιστικούς φορείς αλλά και παρεμβάσεων σε επίπεδο τεχνολογιών, κοινοτήτων ανοικτού λογισμικού, πολιτικών και χρηματοδοτικών μέσων. Oι ψηφιακές τεχνολογίες και πιο συγκεκριμένα οι τεχνολογίες πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών (ICT) σε συνδυασμό με διεθνείς και εθνικές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες έχουν παράξει μια ευρεία γκάμα εφαρμογών για τη συλλογή και επεξεργασία πολιτιστικών/ιστορικών δεδομένων, για τη τεκμηρίωση και παρακολούθηση των αντικειμένων και των μνημείων/κειμηλίων, για την οπτικοποίηση ιστορικών μνημείων και, το βασικότερο ίσως όλων, τη δικτύωση και αλληλεπίδραση επαγγελματιών, ερευνητών και ακαδημαϊκών με φοιτητές, επισκέπτες μουσείων και πολιτιστικών χώρων και γενικότερα εξειδικευμένους ή όχι ενδιαφερόμενους για τον πολιτισμό και την πολιτιστική κληρονομιά. Το σεμιναριακό μάθημα στοχεύει στο να μεταφέρει τον προβληματισμό και τις εξελίξεις των πολιτισμικών τεχνολογιών αναδεικνύοντας τις σύγχρονες στρατηγικές στη δημιουργία, διαχείριση, αξιοποίηση, ανάδειξη και προστασία του πολιτιστικού κεφαλαίου κάθε χώρας και τις δράσεις που έχουν υλοποιηθεί ή υλοποιούνται από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς στην κατεύθυνση αυτή.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Τα μαθήματα αναφέρονται σε θέματα πολιτισμού και επικοινωνίας. Ποίηση του ρομαντισμού και γενικές κοσμοθεωρήσεις του πολιτισμού. Θεωρίες του Will Durant για τον πολιτισμό. Θεωρίες για τα μέσα επικοινωνίας του Neil Postman. Θεωρία του θεάματος του DeBord. Πολιτισμός και προσωπικότητα. Θεωρία του Perniola για το ομοίωμα και την προσομοίωση.

ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ «ΞΕΝΟΙ» (ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ-ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ)

Στο σεμιναριακό μάθημα παρουσιάζεται η διαμόρφωση πολιτιστικών δομών μέσα από τη συνάντηση βίαιη ή ειρηνική μεταξύ Ελλήνων και άλλων εθνικών ή θρησκευτικών συλλογικοτήτων που προσλαμβάνονται ως «Ξένοι» στον ελλαδικό αλλά και ευρύτερο ανατολικομεσογειακό χώρο από τον 13ο έως τον 19ο αιώνα (Φραγκοκρατία-Τουρκοκρατία). Οι πολιτιστικές αυτές δομές αφήνουν το αποτύπωμά τους στην κοινωνική συγκρότηση αυτής της περιοχής.

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ

Στο σεμινάριο θα ασχοληθούμε με τις έννοιες της πολυπολιτισμικότητας, του πλουραλισμού, της ταυτότητας/ετερότητας και της διαπολιτισμικότητας, εφόσον προσδιορίζονται από- και προσδιορίζουν τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Επειδή στη διαχείριση της ετερότητας και την ανάπτυξη ενός προσωποκεντρικού πολιτισμού η εκπαίδευση, τυπική, μη τυπική και άτυπη παίζει καθοριστικό ρόλο , θα αναπτύξουμε θέματα αλληλοεπικοινωνίας και γνωριμίας με τον εαυτό και τους άλλους, που εφαρμόζονται στο πλαίσιο της εκπαίδευσης και αγωγής και είναι χρήσιμα για όλους.

ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Στόχος του σεμιναριακού μαθήματος είναι οι εκπαιδευόμενοι να γνωρίσουν τι σημαίνει «Μοναστηριακός Πολιτισμός» και ότι ο Πολιτισμός αυτός θεμελιώνεται στην ασκητική θεωρία υπό την έννοια της θεολογικής ανθρωπολογίας. Οι εκπαιδευόμενοι θα είναι ικανοί:
• Να κατανοήσουν την ιστορία και το πνευματικό υπόβαθρο του μοναστικού βίου και τη σημασία του για τη μετανεωτερική εποχή.
• Να προσεγγίζουν με ευχέρεια την ασκητική ανθρωπολογία.
• Να αξιολογήσουν τη θέση της ασκητικής ανθρωπολογίας μέσα στον σύγχρονο κόσμο.
• Να αντιληφθούν την ψυχολογική δυναμική της ασκητικής ανθρωπολογίας και τη θεραπευτική της συμβολή στην σύγχρονη κοσμική ανθρωπολογία.

ΒΕΝΕΤΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η εγκατάσταση των Βενετών στον ελλαδικό χώρο ήταν ένα από τα αποτελέσματα της Δ΄ Σταυροφορίας. Από τότε, έως την κατάλυση της Βενετικής Δημοκρατίας, το 1797, η Γαληνοτάτη κυριάρχησε σε διάφορες περιοχές, για διαφορετικές χρονικές περιόδους. Μακροβιότερη ήταν η κατάκτηση των Ιόνιων νησιών, χωρίς να προβλέπεται η ίδρυση δύο Βασιλείων, του Regno di Candia (1205-1669) και του Regno di Morea (1685-1715). Η επίδραση των Βενετών στον πολιτισμό, την κοινωνική οργάνωση, ακόμη και στο τοπίο είναι χαρακτηριστική και εμφανής έως σήμερα.

ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΡΩΣΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑ

Στα πλαίσια του μαθήματος θα συζητηθούν συνήθεις περιστάσεις ενός ταξιδιού στη Ρωσία και αντίστροφα στην Ελλάδα: η γνωριμία, στο αεροδρόμιο, στα μέσα μαζικής μεταφοράς, στο ξενοδοχείο, στο γραφείο, στο τραπέζι, στο σπίτι, στο ιατρείο, στην αγορά, στην έκθεση κ.ά. Στόχος του μαθήματος είναι η διαμόρφωση βασικών δεξιοτήτων διαπολιτισμικής επικοινωνίας.

ΟΙ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ (ΡΩΣΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ)

Το μάθημα εστιάζει σε βασικές συνιστώσες του ρωσικού πολιτισμού, όπως η ιστορία, η πνευματική ζωή, η τέχνη και η λογοτεχνία, και ο τρόπος με τον οποίον αυτές έχουν αφομοιωθεί στη συνείδηση και τον καθημερινό βίο των Ρώσων. Οι θεματικές ενότητες του μαθήματος ακολουθούν τον κύκλο του ημερολογιακού έτους.

ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ – ΞΕΝΑΓΗΣΗ

Το οδοιπορικό του απ. Παύλου στην ευρωπαϊκή ήπειρο [ Φίλιπποι, Θεσσαλονίκη, Βέροια, Αθήνα, Κόρινθος, Κρήτη, Νικόπολις, νησιά του Αιγαίου, Κεφαλληνία (;) ] αποτελεί αντίστροφη πορεία προς αυτήν του Μ. Αλεξάνδρου. Ο Χριστιανισμός οδηγείται από την Ανατολή στη Δύση γεφυρώνοντας έτσι το «πολιτιστικό» χάσμα μεταξύ Ιεροσολύμων, Αθηνών και Ρώμης. Παρουσιάζεται η θεολογική σκέψη του απ. Παύλου και η συμβολή του στη πολιτιστική αναμόρφωση της κοινωνίας και στην αλλαγή του κόσμου. Ο απόστολος δεν αρνείται τα θετικά στοιχεία της παγκοσμιοποιημένης αυτοκρατορίας, αλλά αξιοποιεί την Κοινή Ελληνιστική γλώσσα, το διαδίκτυο επικοινωνίας και την ιθαγένεια του Ρωμαίου πολίτη (Ευρωπαίου). Η αφηγηματική τεχνική των αγιογραφικών κειμένων με ακρίβεια στη περιγραφή και όχι ως δημοσιογραφική παρουσίαση, στηριζόμενη σε αυτόπτες μάρτυρες των γεγονότων: α) καταδεικνύει τον καταλυτικό ρόλο του Ευαγγελίου στην οικουμένη και β) προβάλλει την ανεξίτηλη σφραγίδα του χριστιανικού πνεύματος στην ελληνική ιστορία και στον ευρωπαϊκό πολιτισμό.